
Κάπου στις αρχές Σεπτεμβρίου βρήκα αυτή την ολοσέλιδη διαφήμιση σε καθημερινή οικονομική εφημερίδα.
Υποθέσεις
Σε πρώτη ανάγνωση, κάποιος μπορεί να υποθέσει, βλέποντας μόνο τον τίτλο “Ρυθμίζω - Κερδίζω”, ότι πρόκειται για διαφημιστική καμπάνια τράπεζας που καλεί τον υπερχρεωμένο καταναλωτή να μεταφέρει όλα τα χρέη του από τις πιστωτικές στη συγκεκριμένη τράπεζα, να ρυθμίσει τις δόσεις και να κερδίσει μέχρι και 80%. Πρόκειται για μια τεράστια προσφορά, που καμία άλλη τράπεζα δεν προσφέρει και αυτό κάνει τον διαφημιζόμενο ασυναγώνιστο. Φυσικά, έχει υπολογιστεί οτι το κόστος της καμπάνιας (έντυπης και τηλεοπτικής) θα αντισταθμιστεί από τα οφέλη από την αύξηση στο τζίρο της και τους νέους πελάτες.
Πραγματικότητα
Πρόκειται για διαφήμιση που πλήρωσαν οι ΟΑΕΕ (πρωην ΤΕΒΕ), ΟΓΑ και ΙΚΑ. (σε αυτό το σημείο είναι που κάνεις κλικ πάνω αριστερά στην εικόνα)
Στην αρχή, δεν πίστευα στα μάτια μου. Όχι μόνο, προσφέρονται γενναιόδωρες εκπτώσεις για την εφάπαξ ή με δόσεις εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών αλλά χρειάζεται ολοσέλιδη καταχώριση στις εφημερίδες ώστε να κινητοποιηθούν οι οφειλέτες.
Σε απλά ελληνικά
“Ανώνυμε ελεύθερε επαγγελματία μας χρωστάς από εισφορές 100 δραχμές τα οποία είναι βεβαιωμένα. Εμείς σου λέμε: έλα αύριο το πρωί, πλήρωσε μας 20 δραχμές και μετά όλα μέλι-γάλα, καθάρισες.”
Ακούγεται σαν ένα πολύ ελκυστικό deal.
Υπό κανονικές συνθήκες, οι κυρίες στα ταμία του ΤΕΒΕ δε θα προλάβαιναν να “χτυπάνε σφραγίδες” στις εξοφλητήριες αποδείξεις και θα είχαμε τέτοιες ουρές που η τελευταία μέρα στις ΔΟΥ για σήματα κυκλοφορίας θα έμοιαζε η “καλύτερη μέρα να πας στην εφορία”.
Ρεαλισμός
Το κράτος χρειάζεται χρήματα. Αρκετά. Και σύντομα.
Κάτω από αυτό το πρίσμα, μπορεί κάποιος να καταλάβει όλη αυτή την προσπάθεια. Τα χρέη στα ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζονται 12 δισ. ευρώ. Με δεδομένη τη δύσκολη οικονομική συγκυρία μπορεί να δικαιολογηθεί η πρακτική του να δίνεις ουσιαστικά “αμνηστία” στους εισφοροφυγάδες, χαρίζοντας τους μεγάλο μέρος των οφειλών τους και υπονομεύοντας την ίδια ώρα το “περί δικαίου αίσθημα” όλων αυτών που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Οι συνθήκες είναι τέτοιες που επιβάλλουν κινήσεις που άμεσα θα φέρουν ρευστό στα κρατικά ταμεία.
Δεν επιτρέπεται όμως αυτό να γίνει νόρμα.
Βέβαια εκ του αποτελέσματος, φαίνεται οτι η ρύθμιση αυτή και η όλη διαφημιστική προβολή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί και αποδοτική, μιας και υπήρξε ανταπόκριση μόνο από το 7% των οφειλετών του ΙΚΑ.
Τώρα, το γιατί συνέβη αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Ίσως να μην “υπάρχουν λεφτά”, ίσως πιθανόν το business model όλων αυτών που χρωστούν να βασίζεται στην παραδοχή οτι οι οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία να βρίσκεται στην τελευταία θέση των προτεραιοτήτων. Χωρίς αυτό να έχει συνέπειες.
Θεσμοί και σταθερές
Πριν από κάμποσο καιρό, σε συζήτηση με έναν καλό φίλο που μένει τα τελευταία χρόνια στην Αμερική, συζητούσαμε για τις ευκαιρίες που μας δίνει το “μνημόνιο” για ριζικές αλλαγές στη χώρα. Μια από αυτές ήταν η δυνατότητα στην κυβέρνηση να θωρακίσει τους θεσμούς και να χτίσει “σταθερές”.
Η χώρα με την υπογραφή του μνημονίου και την επιβεβλημένη αλλαγή ρότας στα δημοσιονομικά ουσιαστικά έχει υποστεί “hard reset”. Εκ των πραγμάτων, μιλάμε για στροφή 180°.
Ξεκινώντας ουσιαστικά από το 0, δίνεται η καλύτερη ευκαιρία για αποκατάσταση και ισχυροποίηση θεσμών, για “σταθερές” που δεν αμφισβητούνται και δεν ακυρώνονται ή προσπερνιούνται με κανένα τρόπο.
“Ανώνυμος έμπορας”
Μου έχει μεταφερθεί το εξής επιχείρημα μαγαζάτορα “αν πλήρωνα και το ΙΚΑ των υπαλλήλων δε θα έβγαινα”. Λανθασμένη λογική.
Αν όταν υπολόγιζες ανώνυμε μαγαζάτορα τα έξοδα σου για να ανοίξεις το μαγαζί και υπολογίζοντας και τις εργοδοτικές εισφορές δεν “έβγαινες”, τότε κακώς το άνοιξες. Και κακώς, αφού το άνοιξες, επέλεξες το ΙΚΑ να είναι το τελευταίο στη λίστα αυτών που πρέπει να πληρώσεις.
Από την πρώτη στιγμή η επιχείρησή σου δεν είναι βιώσιμη. Και επέλεξες για να την κάνεις βιώσιμη, να πληρώνω εγώ τις εισφορές σου. (Το ΙΚΑ παίρνει δάνεια για να πληρώσει συντάξεις με εγγύηση του δημοσίου, το οποίο αυξάνει τον φόρο κατανάλωσης στα προϊόντα που εγώ αγοράζω.)
Μια πολιτική “μηδενικής ανοχής” σε τέτοιες περιπτώσεις εξασφαλίζει τη δικαιοσύνη. Η συνέπεια του πολίτη στις (κάθε είδους) υποχρεώσεις του απέναντι στο κράτος πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτη.
Wishful thinking!