Όσο ζω, μαθαίνω

Predictably irrational

Το “Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions” είναι ένα βιβλίο γραμμένο από τον Dan Ariely σχετικά με το πώς ο ανθρώπινος νους καταλήγει σε παράλογες (irrational) επιλογές, οι οποίες μπορούν να προβλεφθούν εκ προοιμίου (predictably). Άρα μπορεί να εξηγηθεί η διαδικασία που μας οδηγεί στο να σκεφτόμαστε με τρόπο που είναι εναντίον της “λογικής”.

Ο Dan Ariely είναι καθηγητής “behavioural economics” (μέχρι το 2008 στο MIT και τώρα στο Duke University), όπου behavioural economics είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει την επίδραση που έχουν κοινωνικοί, συναισθηματικοί και νοητικοί παράγοντες στην λήψη αποφάσεων, οικονομικής -κυρίως- φύσης.

Το βιβλίο αποτελείται από 13 κεφάλαια, στα οποία ο συγγραφέας περιγράφει πειράματα που έχει πραγματοποιήσει, ώστε να καταφέρει να αποδείξει την επιρροή των “cognitive biases”.
Σε καμία περίπτωση δε χρησιμοποιεί επιστημονικούς όρους και τα πειράματα (που στις περισσότερες περιπτώσεις συμμετέχουν φοιτητές) είναι πολύ απλά και γίνονται εύκολα αντιληπτά. Μπορούμε άμεσα να συνδέσουμε τα αποτελέσματα των πειραμάτων με τον εαυτό μας και “παράλογες” αποφάσεις που έχουμε πάρει κατά καιρούς, αλλά και τον τρόπο σκέψης μας που μας οδήγησε σε αυτές.

Σε κάθε κεφάλαιο ο συγγραφέας θέτει και μια ερώτηση, η οποία είναι το κύριο θέμα με το οποίο θα καταπιαστεί και η αφορμή να προχωρήσει τη συζήτηση λίγο παραπέρα. Παρόλο που το βιβλίο κατατάσσεται στην κατηγορία “economics”, τα ερωτήματα που απαντά εφάπτονται με την επιστήμη της ψυχολογίας και αναφέρονται σε καθημερινές αποφάσεις:

- Why everything is relative - even when it shouldn’t be
- Why the price of pearls - and everything else - is up in the air
- Why we often pay too much when we pay nothing
- Why we are happy to do things, but not when we are paid to do them
- Why hot is much hotter than we realize
- Why we can’t make ourselves do what we want to do
- Why we overvalue what we have
- Why options distract us from our main objective
- Why the mind gets what it expects
- Why a 50-cent aspirin can do what a penny aspirin can’t
- Why we are dishonest and what we can do about it
- Why dealing with cash makes us more honest
- What is behavioral economics, and where are the free lunches

Προσωπικά, το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον και χρήσιμο ώστε την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να πάρω κάποια απόφαση (από την πιο ασήμαντη μέχρι την πιο κρίσιμη) να μην καταλήξω στην “παράλογη” ή -τουλάχιστον- να ξέρω τι με οδήγησε σε αυτή.

* Ο συγγραφέας διατηρεί blog και λογαριασμό στο twitter ενώ έχει δώσει και δυο ομιλίες στο TED
** Όποιος βρει το αντικείμενο ενδιαφέρον, του προτείνω να ψάξει για papers των Daniel Kahneman και Amos Tversky, οι οποίοι θεωρούνται πρωτοπόροι των behavioural economics και μάλιστα ο Kahneman πήρε και Nobel το 2002 για την θεωρία Prospect theory που ανέπτυξαν.
*** Επόμενο βιβλίο: What everybody is saying

Sub sole nihil novi est #2 (There’s nothing new under the sun)

Κάποια στιγμή χθες ο Nassim Nicholas Taleb έσβησε όλα τα μηνύματα του στο twitter (το οποίο χρησιμοποιεί για να ποστάρει αποφθέγματα, τις περισσότερες φορές έξυπνα) για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων.
Ήμουν σίγουρος οτι θα υπήρχε τρόπος να βρω τα σβησμένα tweets και δεν έκανα λάθος.

Φορτώνεις στον Google Reader το rss feed της σελίδας του στο twitter και η Google σου προσφέρει όλα τα tweets του από 25 Φεβρουαρίου 2009.